Iznenadni i odlučni potez američkog predsjednika Donalda Trampa da uvede sankcije najvećim ruskim naftnim kompanijama, Lukoilu i Rosnjeftu, mogao bi postati prelomni trenutak u energetskom ratu između Zapada i Moskve. Iako te mjere neće odmah paralizovati rusku ratnu mašineriju, analitičari smatraju da bi upravo Tramp mogao biti ključni faktor u potpunom zaustavljanju ruskog izvoza nafte u Evropu.
NOVE SANKCIJE – UDAR NA SRCE KREMLjEVOG BUDŽETA
Tramp je u srijedu najavio nove američke sankcije usmjerene protiv Lukoila i Rosnjefta, što su prve direktne mjere protiv Moskve otkako je preuzeo funkciju predsjednika. Sankcije bi, prema pisanju Politicoa, mogle natjerati kompanije da prodaju imovinu i obustave preostale isporuke nafte Evropi putem naftovoda.
“Ovo je značajan korak koji će natjerati evropske kompanije da preispitaju svoje energetske veze s Rusijom,” izjavila je Kimberly Donovan iz Atlantskog savjeta.
Tramp je ovim potezom nastavio svoju raniju retoriku prema Evropi, kojoj je zamjerao da i dalje “finansira Putinov rat” kupovinom energenata. Njegov stav je jasan – nema potpune podrške NATO-u dok evropske zemlje ne prekinu kupovinu ruske nafte.
EUROPSKA UNIJA POD PRITISKOM
Evropska unija već tri godine pokušava smanjiti energetsku zavisnost od Moskve. Nakon invazije na Ukrajinu, Brisel je uveo embargo na rusku sirovu naftu, gorivo i ugalj, te smanjio uvoz ruskog gasa s 45 na svega 13 posto.
No, situacija nije jednostavna. Dok je Rosnjeft u velikoj mjeri istisnut iz evropskog tržišta nakon što je Njemačka preuzela kontrolu nad njegovim podružnicama, Lukoil i dalje upravljа stotinama benzinskih stanica širom EU – od Belgije i Rumunije do Bugarske i Nizozemske.
Posebno su Mađarska i Slovačka ostale gotovo potpuno zavisne od Moskve, s čak 86 do 100 posto uvoza nafte iz Rusije. One su do sada koristile izuzeća iz sankcija, odbijajući prekid veze s ruskim dobavljačima.
AMERIČKI PRITISAK MIJENJA IGRU
Nakon Trampove odluke, američko ministarstvo finansija upozorilo je da će sankcije pogoditi sve entitete koji posluju s ruskim firmama, što praktično znači da evropske banke više neće moći procesuirati Lukoilove i Rosnjeftove transakcije.
Evropska komisija je najavila da će razmotriti vlastitu zabranu poslovanja s Lukoilom, dok su Mađarska i Slovačka izrazile bojazan da bi isporuke nafte mogle biti potpuno prekinute.
PRVI EFEKTI VEĆ VIDljIVI
Posljedice Trampovih sankcija već se osjećaju. Finska energetska kompanija Neste obustavila je isporuke goriva Lukoilovoj podružnici Teboil, nakon što su sankcije stupile na snagu u SAD-u i Velikoj Britaniji.
Prema riječima analitičara Davida Fyfea iz Argus Media, Rosnjeft i Lukoil zajedno čine dvije trećine od 4,4 miliona barela nafte koje Rusija dnevno izvozi – što znači da bi prekid isporuka bio težak udar na rusku ekonomiju i ključni korak prema energetskoj nezavisnosti Evrope.
ZAKLJUČAK
Iako je još rano govoriti o dugoročnim efektima, Trampove sankcije predstavljaju najveći američki pritisak na Moskvu od početka rata u Ukrajini. Ujedno, ovaj potez je ono što Brisel do sada nije mogao politički ni ekonomski sprovesti – realan prekid evropske zavisnosti od ruske nafte.
👉infoposkokbrčko✅️