KVANTNI SKOK KOJI MIJENJA RAČUNARSTVO: IBM-OV STROJ ZA 19 SEKUNDI URADIO POSAO ZA KOJI BI SUPERKOMPJUTERU TREBALO VIŠE OD STOLJEĆA

IBM-ov kvantni procesor Nighthawk r2 ostvario je rezultat koji pokazuje koliko se brzo pomjeraju granice kvantnog računarstva. U posebnom eksperimentu milion uzoraka proizvedeno je za svega 19 sekundi, dok istraživači procjenjuju da bi klasičnom superračunaru Frontier za isti zadatak trebalo više od 100 godina.

Istraživači kompanije BlueQubit i fizičar Tigran Sedrakyan koristili su IBM-ov 120-kubitni kvantni procesor Nighthawk r2 za eksperiment poznat kao uzorkovanje nasumičnih kvantnih krugova.

Posebno je zanimljivo što eksperiment nije izveden na zatvorenom laboratorijskom sistemu prilagođenom samo tom testu. Prema objavljenom naučnom radu, korištena je standardna infrastruktura u oblaku, bez posebne kalibracije namijenjene isključivo eksperimentu.

19 SEKUNDI PROTIV VIŠE OD 100 GODINA

Za krugove dubine 36 ciklusa istraživači procjenjuju da bi klasična simulacija zahtijevala oko 1,2 × 10²⁷ računarskih operacija. Prema njihovom modelu procjene, čak bi i Frontieru, jednom od najmoćnijih klasičnih superračunara, za stvaranje odgovarajućeg skupa od milion uzoraka trebalo više od jednog stoljeća.

Nighthawk r2 isti skup proizveo je za približno 19 sekundi.

To, međutim, ne znači da je kvantni računar sada brži od običnih i superračunara u svim poslovima. Prednost je pokazana na vrlo određenom kvantnom računarskom zadatku, pa rezultat ne treba tumačiti kao opću zamjenu današnjih računara.

Upravo je dokazivanje takve prednosti jedan od najvećih ciljeva razvoja kvantnog računarstva. IBM kvantnu prednost opisuje kao situaciju u kojoj kvantni računar određeni proračun može obaviti tačnije, jeftinije ili djelotvornije od vodećih klasičnih metoda.

Značaj ovog eksperimenta dodatno je u tome što autori navode da se radi o demonstraciji na komercijalno dostupnom kvantnom procesoru kojoj mogu pristupiti i drugi korisnici. To omogućava nezavisnim istraživačima da pokušaju ponoviti rezultat i provjeriti tvrdnju o kvantnoj prednosti.

IBM je tokom 2026. objavio i druge rezultate u kojima sa Univerzitetom u Chicagu i istraživačkim partnerima tvrdi da je pokazana kvantna prednost u zadacima koji postaju nepraktični za vodeće klasične metode. U jednom od tih eksperimenata kvantni proračun završen je za približno 15 minuta.

Ako rezultati izdrže daljnje nezavisne provjere i poređenja s novim klasičnim algoritmima, ovakvi eksperimenti mogli bi označiti važnu prekretnicu: kvantni računari više ne bi bili samo obećanje za budućnost, nego specijalizirani strojevi sposobni za određene zadatke koji izlaze iz praktičnog dometa klasičnog računarstva.

👉infoposkokbrčko✅️✅️